"Editor Note : ก่อนอื่นขออนุญาตินำบทความของนี้เชาว์ E20KEW หรือ นาย ชวลิต รัศมีนิล ที่เขียนบทความนีนะครับ  คุณ ชวลิต เป็นผู้ที่ผลักดันผมเข้าสู่วงการอวกาศ ตั้งแต่ผมยังเป็นนักวิทยุสมัครเล่นใหม่ๆ จนถึงปัจจุบัน"

สถานีอวกาศนานาชาติ (International Space Station, ISS) คือสถานีทดลอง วิจัยทางด้านอวกาศ และสภาวะไร้แรงโน้มถ่วง ที่โคจรอยู่เหนือจากพื้นโลกประมาณ 350 กิโลเมตร โดยทำการโคจรรอบโลก 1 รอบ ใช้เวลาประมาณ 90 นาที  ในเวลา 1 วันจะโคจรรอบโลกได้ 16 รอบ โครงการสถานีอวกาศ เป็นโครงการระหว่างประเทศที่ร่วมมือกันเพื่อสร้างสถานีวิจัยทางด้านอวกาศ และวิทยาศาสตร์ ประกอบด้วยประเทศสหรัฐอเมริกา, รัสเซีย, ญี่ปุ่น, แคนาดา, องค์การอวกาศแห่งยุโรป(11 ประเทศ), บราซิล บนสถานีอวกาศนานาชาติ จะมีนักบินอวกาศประจำอยู่ข้างบนคราวละ  2-3 คนเป็นประจำ นับตั้งแต่เริ่มโครงการเป็นต้นมา( 2 พฤศจิกายน พ.ศ.2543 )
อยู่ประจำในอวกาศ ผลัดละ 6 เดือน และมียานเสบียงคอยส่งน้ำและเสบียง ทุกๆ 3 เดือน โดย รัสเซีย

ข้อมูลโดยประมาณ
พื้นที่ อยู่อาศัยมีขนาด 424.75 ตารางเมตร ขนาดภายนอก กว้าง 44.5 เมตร ยาว 58.2 เมตร  สูง 27.4 เมตร น้ำหนักรวม 232 ตัน (ข้อมูล ณ วันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2550) อุณหภูมิภายในประมาณ 22 องศาเซลเซียส ตลอดเวลา  โคจรรอบโลกด้วยความเร็ว 27,743.8 กิโลเมตรต่อชั่วโมง โคจรรอบโลกมาแล้วทั้งสิ้น 50,863 รอบ( 8 ตค. 2550)


สถานีอวกาศนานาชาติ โคจรผ่านประเทศไทยทุกวันนับแต่เริ่มโครงการ และผ่านประเทศไทยวันละ 4 รอบ รอบละ 10 นาทีโดยประมาณ ในบางครั้งสามารถมองเห็นสถานีอวกาศนานาชาติด้วยตาเปล่าได้ด้วย



สถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) มีสถานีวิทยุสมัครเล่นจำนวน 2 สถานีอยู่ ภายในเพื่อใช้ในการติดต่อกับนักวิทยุสมัครเล่นทั่วโลก และทำการติดต่อกับนักเรียนและเยาวชนทั่วโลก ผ่านโครงการ ARISS (Amateur Radio on the International Space Station) บนสถานีวิทยุสมัครเล่นในอวกาศของ ISS นั้น จะประกอบไปด้วยอุปกรณ์สื่อสารเฉพาะที่ใช้งานในความถี่วิทยุสมัครเล่นที่ได้ รับอนุญาต ให้นักบินอวกาศใช้เวลาว่างยามเลิกงาน หรือก่อนเริ่ม/หลัง ปฏิบัติหน้าที่ในแต่ละวัน สำหรับประเทศไทยมีนักวิทยุสมัครเล่นจำนวนหนึ่งสามารถติดต่อพูดคุยกับนักบิน อวกาศได้แล้ว

ข้อมูลสำหรับนักวิทยุสมัครเล่น
ในการติดต่อกับนักบินอวกาศ หรือฟังเสียงการติดต่อระหว่างนักบินอวกาศกับนักวิทยุสมัครเล่น สามารถทำได้
โดย ผู้ที่สนใจต้องทราบ 1.เมื่อไรสถานีอวกาศฯ จะเข้าสู่น่านฟ้าของประเทศหรือพื้นที่ที่ตัวอยู่  2. ความถี่วิทยุสมัครเล่นที่สถานีอวกาศฯ ใช้ฟัง/ติดต่อ 3.เรียกใครอย่างไร สัญญาณเรียกขานอะไร 4.ทิศทางสายอากาศ หรือสายอากาศที่ใช้ในการติดต่อ/ฟังสัญญาณ 5.สัญญาณที่ลงมาเป็นชนิดใด



เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ง่ายขึ้น และสามารถติดต่อหรือฟังได้ ขออธิบายเพิ่มเติมเป็นข้อๆ ดังนี้

1.เราจะทราบได้อย่างไรว่าสถานีอวกาศผ่านเข้ามาในประเทศไทย หรือพื้นที่ ที่อาศัยอยู่
ถ้า ง่ายที่สุดและไม่ยุ่งยากก็คือ การหมั่นมาอ่านในเวปบอร์ดแห่งนี้ เพราะจะมีสมาชิกประจำคอยแจ้งเวลาผ่านของสถานีอวกาศในแต่ละจังหวัดไว้เป็น ประจำ และทำความเข้าใจและศึกษาตารางเวลาดังกล่าว

2.ความถี่วิทยุสมัครเล่นที่ใช้ในการติดต่อสื่อสาร คือ
ความถี่ขาลงจากสถานีอวกาศฯ ดาวลิ้ง (DOWNlink) 145.800 MHz
ความถี่ขาขึ้นสู่สถานีอวกาศฯ อัพลิ้ง (UPlink) 144.490 MHz ในระบบเสียงพูด Voice
หมาย ความว่า หากต้องการฟังเสียงที่ลงมาจากอวกาศ ต้องรับฟังที่ความถี่ 145.800 MHz แต่ถ้าหากอยากจะคุยกับนักบินอวกาศ ก็ต้องมีวิทยุเครื่องที่สองส่งไปที่ 144.490 MHz  เพราะเขารับและส่งต่างความถี่กัน ถ้ามีวิทยุเครื่องเดียวจะทำอย่างไรอยากให้ทุกคนที่ได้มาอ่านช่วยคิดด้วย ว่าทำอย่างไร ในสถานการณ์ที่มีการรับและส่งต่างความถี่แปลกๆ เช่นนี้ และทำไปเพื่ออะไร เหตุผลใด???

3. แล้วจะเรียกใคร เรียกอย่างไร คุยภาษาไทยได้ไหม
สัญญานเรียกขานของนักบินอวกาศ ก็คือ NA1SS คำอ่าน โนเว็มเบอร์  แอลฟ่า วัน ซีแอร่า ซีแอร่า เราจะได้ยินนักบินอวกาศขานคำนี้ลงมาจากอวกาศทางวิทยุที่เราเปิดฟัง หรืออาจพูดแบบย่อๆ ลงมาก็ได้ ว่า เอ็นเอวันเอสเอส ถ้าเป็นนักวิทยุสมัครเล่น ในกรณีที่ท่านใช้สัญญาณเรียกขานว่า HS0ZZZ ก็คงเรียกไปว่า เอ็นเอวันเอสเอส ดิสอีส โฮ เทล ซีแอร่า ซีโร่ ซูลู ซูลู ซูลู  โฮ เทล ซีแอร่า ซีโร่ ซูลู ซูลู ซูลู   

คำ เขียน ก็คงออกมาแบบนี้ NA1SS this is HS0ZZZ HS0ZZZ จากนั้น ขึ้นอยู่กับความสามารถภาษาอังกฤษ ของแต่ละท่านที่จะสนทนาต่อไป อย่าลืมครับ เวลาเรียกเขา อย่าลืมบอกสัญญาณเรียกขานตัวเราเองช้าๆ อย่างน้อย สองครั้ง และอย่าตะโกนใส่ ไมโครโฟน เสียงที่ชัดเจนไม่ใช่เสียงที่ดัง

การ ติดต่อทางวิทยุสมัครเล่นที่สมบูรณ์ อย่างน้อยที่สุด คุณต้องรับสัญญาณเรียกขานคู่สถานีได้ และรับ รีพอร์ทสัญญาณของตัวเองได้ รวมทั้งคู่สถานีของคุณต้องรับสัญญาณเรียกขานของคุณได้ และให้รีพอร์ทสัญญาณแกเขาได้

4.ทิศทางสายอากาศ หรือสายอากาศที่ใช้ในการติดต่อ/ฟังสัญญาณ
ถ้า หากใช้สายอากาศทิศทางหรือ ยากิในการับฟังหรือติดต่อ คุณก็ต้องทราบทิศทางที่เข้ามาหรือ เคลื่อนที่ไป เพราะ การหันสายอากาศผิดทิศทางย่อมไม่เกิดประโยชน์ ขอแนะนำวิธีที่สะดวกต่อผู้ฟังพื้นฐาน ก็คือ การใช้สายอากาศชนิดรอบตัวที่มี หรือสายอากาศติดรถยนต์ต้นเล็ก ๆ ก็สามารถรับฟังได้
แต่ถ้าไม่มีสายอากาศ ติดบ้าน หรือติดรถเลย จะทำอย่างไร คำตอบก็คือ ให้ใช่สายอากาศยาง หรือสายอากาศชักที่ติดมากับเครื่องวิทยุนั้น ในการรับสัญญาณดูซิ จะเห็นประสิทธิภาพที่รับได้เหนือกว่าสายอากาศที่ติดตามบ้านเสียอีก แต่ คุณต้องออกไปยืนนอกบ้านในบริเวณที่ท้องฟ้าเปิดด้วยนะ

หรือในกรณี ที่มีสัญญาณรบกวนทั้งจากมนุษย์สร้างขึ้น หรือที่เกิดจากบรรยากาศ ก็ลองออกไปยืนนอกบ้านพกวิทยุคู่ชีพเสายาง เสาชักตัวเก่าออกไปยืนแล้วลองฟังดู จะช่วยให้คุณโล่งหูขึ้นเยอะ

5.สัญญาณที่ลงมาเป็นชนิดใด
เสียง สัญญาณที่ลงมาจากสถานีวิทยุสมัครเล่น บนสถานีอวกาศฯ(ISS) ส่วนใหญ่จะเป็นเสียงแพ็คเก็ตเรดิโอ ไม่ใช่แพคเกจ เรดิโอ เพราะไม่มีแพ็คเกจทัวร์ขายบนอวกาศ ต้องซื้อจากพื้นโลกไป ราคาต่อทริบประมาณ 800 ล้านบาท แต่วันดีคืนดี อาจจะลงมาเป็นเสียงพูด เสียงสดๆ จากนักบินอวกาศ โดยเฉพาะช่วง วันที่ 15 - 20 ตุลาคม พศ. 2550 นี้ เพราะ นักบินอวกาศมาเลเซียเขาจะติดต่อกับเด็กๆ และเยาวชนที่บ้านเขา เสียงจะได้ยินทั้งประเทศไทยด้วย ถ้าเขาคุยเสร็จ นักวิทยุสมัครเล่นไทย อาจจะมีโอกาสดีได้คุยกับเขาด้วยครับ
เสียงที่ลงมาจากสถานีอวกาศฯ มีความชัดเจนอยู่มาก และมีความแรงสัญญาณในระดับ 59 ทางวิทยุสมัครเล่น ลองพิสูจน์กันดูครับ

• A.อย่ามาตามญาติกัน ในช่องดังกล่าว เช่นถามว่า hsxxx มายัง e2xxx อยู่ไหม
• B.ไม่ต้องไปด่าคนที่ตามญาติกัน เพราะ เขาห่างกันไม่ได้ ต้องให้โอกาสเขาบ้าง
• C.ไม่ต้องถามว่ารับได้ไหม รับได้เท่าไร เพราะ เขาอาจจะลืมเปิดวอลลุ่มลำโพง
• D.ไม่ต้องบอกเพื่อนๆที่ฟัง ว่ามาแล้ว มาแล้ว  เพราะรู้เหมือนกันแหละ ว่ามาแล้ว
• E.ไม่ต้องบอก ว่าฟังจบแล้วกลับช่องบ้าน
• F. ไม่ต้องเรียก NA1SS ที่ช่องนี้ เพราะเขาไม่ได้ฟังอยู่ช่องนี้ ถ้าสงสัย ไปอ่านข้อ 2 หากได้ยินคนยังเรียกอยู่ก็ไม่ต้องไปต่อว่าเขา เพราะย่อมมีคนไม่รู้ พิจารณาว่าเหมาะสมที่จะแจ้งไหม ไม่ต้องไปด่า ว่า
• G.ถ้ามีคนกดคีย์ทับซ้อนหรือรบกวนไม่ต้องไปด่าเขา ด่าไปก็ไม่ได้ยิน ให้อภัยและ ย้ายไปใช้สายอากาศชัก หรือสายอากาศยางไปยืนนอกบ้าน ก็จะรับสัญญาณรบกวนได้น้อยลง แต่ถ้าสายอากาศยาง/ชักแล้วสัญญาณกวนยังมาเต็มจออีก ก็ถอดเสาออก เอามือจับปลายๆขั้วดู ถ้ารับได้อีก ก็อยู่แถวบ้านแล้วครับ
  สัญญาณจาก สถานีอวกาศนานาชาติ ที่รับด้วยสายอากาศยางหรือชักจะสามารถกดทับสถานีรบกวนได้ ท่านเชื่อหรือไม่
• H.อย่าลืมจด ระดับสัญญาณที่รับได้ วันเวลาที่รับ สัญญาณเรียกขานที่ได้ยิน เก็บไว้ใน logbook เพราะ มีกิจกรรมอื่นๆ ตามมาอีก

ขอให้มีความสุข อย่าเครียดกับ สัญญาณแปลกปลอม ตอนรับฟัง นึกซะว่าขาดเขาไปมันเหงาเหมือนอยู่คนเดียว

รูปภาพโดย : NASA

ศัพท์ใช้เรียกนักบินอวกาศ ในภาษาต่างๆ ลองหาดูครับ ว่า เจ้าของภาษาชาติไหน เป็นเจ้าของแต่ละคำและความหมาย

 1. Astronaunt.
2. Cosmonaut.
3. Taikonaut.
4. Angkasawan.

Clip VDO การติดต่อ ระหว่างนักบินอวกาศบนสถานีอวกาศนานาชาติ และนักวิทยุสมัครเล่น
ใช้เครื่องวิทยุสื่อสาร  Kenwood D-700E